Wat is Venuskunst?

Venuskunst is sacrale voorchristelijke vrouwelijke kunst die te maken heeft met leven, dood en wedergeboorte. De term berust op een misverstand, zoals vaker voorkomt in de kunstgeschiedenis. In het midden van de 18e eeuw was de gedachte ontstaan dat de klassieke oudheid als bakermat van onze westerse beschaving zou kunnen dienen. Op grote schaal werden archeologische opgravingen gedaan om deze gedachte te ondersteunen. In 1864 werd in de Dordogne een klein beeldje ontdekt. Het beeldje van amper 8 cm groot bevindt zich tegenwoordig in Musée de l’Homme in Parijs. Uit ivoor is een jong meisje gesneden, zonder hoofd en armen, maar met een heel duidelijke poort des levens. Zij kreeg de naam Vénus impudique (de onzedige Venus), omdat zij schaamteloos haar naaktheid toonde.

venus impudique tekening venus impudique Vénus impudique, 14.000 v. Chr.

Destijds vond men naakte vrouwen een schande, tenzij het een verheven onderwerp betrof zoals de mythologische godin Venus, die geboren werd uit het schuim van de zee en derhalve wel naakt moest worden afgebeeld. Venus was enorm populair bij mannelijke kunstenaars, al was het alleen maar om een excuus te hebben om vrouwelijk naakt te kunnen bestuderen en weergeven. In 1863 was ‘La Naissance de Vénus’ van Alexandre Cabanel (1823-1889) een van de topstukken op de jaarlijkse Salon in Parijs. Het werd zelfs direct aangekocht door keizer Napoleon III. In datzelfde jaar werden er ook duizenden werken geweigerd door de juryleden van de Salon, hetgeen leidde tot de oprichting van de Salon des Refusés (salon van de geweigerde werken). Het meest bekritiseerde schilderij van deze Salon was ‘Le déjeuner sur l’herbe’ van Edouard Manet (1832-1883). Wanneer we de twee schilderijen vergelijken, worden de verschillen zonder meer duidelijk. De Venus van Cabanel geeft een geïdealiseerd beeld van de vrouw, terwijl de naakte dame van Manet een eigentijdse vrouw zou kunnen zijn. Maar 19e eeuwse vrouwen zaten doorgaans niet naakt te picknicken in het bos temidden van geklede heren. Deze dame moet dus wel een prostituee zijn. Zo dacht men er ook over in 1863 en Manet kreeg er flink van langs. Ironisch dat Manet tegenwoordig bekend staat als de vader van de moderne schilderkunst en amper nog iemand weet wie Cabanel was.

Alexandre_Cabanel_-_The_Birth_of_Venus La Naissance de Vénus – Cabanel, 1864

Manet le déjeuner sur l'herbe Le déjeuner sur l’herbe – Manet, 1864

Terug naar de Vénus impudique. Toen het beeldje werd gevonden, had men het idee dat alleen vrouwen van lichte zeden zo openlijk hun geslachtsorganen toonden. Dit meisje moest dus wel een voorbeeld zijn van steentijdporno. Daarmee werd de toon gezet: voortaan zouden de naakte vrouwenbeeldjes uit de steentijd vanuit seksistisch oogpunt Venussen worden genoemd, al waren ze absoluut geen representatie van de mythologische Venus, want die bestond nog niet vóór de klassieke oudheid, zelfs geen barbaarse variant ervan. Door prehistorische kunst als seksistisch en pornografisch te bestempelen, ontstaat de indruk dat deze beeldjes uitsluitend bedoeld waren als lustobject voor mannen. Dit soort uitspraken zegt natuurlijk meer over de male gaze die vandaag de dag nog steeds heerst dan over de werkelijke betekenis van zo’n beeldje. Daarom pleit ik ervoor kunst te beschouwen vanuit de context van de tijd waarin zij is gemaakt en niet met de ogen van nu. In mijn boek ‘Herstory of Art’ ben ik daar uitgebreid op ingegaan en heb aangetoond dat Venuskunst symbool staat voor de levenscyclus die universeel, mondiaal en zelfs tijdloos is.

Deze website is een aanvulling op het boek ‘Herstory of Art’ en zal wereldwijde Venuskunst tonen.

© Karin Haanappel, 2 mei 2013
www.herstoryofart.nl

venus van willendorf halaf cultuur Isis lactans

Venuskunst is te volgen in de social media:
Facebook: www.facebook.com/venuskunst
Twitter: @Venus_Kunst
Pinterest: http://pinterest.com/herstoryofart/venuskunst/

Advertenties

7 gedachten over “Wat is Venuskunst?

  1. Pingback: De Venus van Lespugue | Venuskunst

  2. Pingback: 22 juli: Sirius, Isis & Maria Magdalena | Het Parijs van Isis

  3. Pingback: Een vreemd begin | The Story of Art Blog

  4. Pingback: Colleges Hestory of Art: Paleolithicum | Herstory of Art

  5. Pingback: De Venus van Pazardzik | Oud Europa

  6. Pingback: Het vrouwbeeld verandert in de 4e eeuw BC en de ideale vrouw wordt geboren | Herstory of Art

  7. Pingback: 22 juli: Sirius, Isis & Maria Magdalena – Het Parijs van Isis

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s